Lely Sphere

De Lely Sphere is een emissiearm stalsysteem voor melkvee dat bestaat uit een combinatie van een aangepaste roostervloer, frequente mestverwijdering, kelderluchtafzuiging en luchtbehandeling. Dankzij dit circulaire systeem kan stikstof uit de stallucht worden teruggewonnen en omgezet in een vloeibare meststof.

De roostervloer is uitgerust met separatiestrips en urineafvoergaatjes in de roosterspleten, waardoor urine en mest beter van elkaar worden gescheiden. Daarnaast wordt de vloer frequent bevochtigd en gereinigd met een automatische mestverzamelrobot. Het systeem beschikt verder over een mechanische kelderluchtafzuiging die gekoppeld is aan een chemische luchtwasser. De reductie van de ammoniakemissie wordt gerealiseerd door het frequent verwijderen van mest van de roostervloer, het grotendeels afsluiten van de mestkelder en het behandelen van de afgezogen kelderlucht in een chemisch luchtwassysteem. Hierdoor wordt de vorming en uitstoot van ammoniak aanzienlijk beperkt.

Meer informatie is terug te vinden in de PAS-maatregelenfiche: AEA R-1.1

Voorbeelden foto’s: zie onderaan document

• Digitaal registratiesysteem mestverzamelrobot.
  • Aantal u reinigen/dag en de gereden routes
  • Waterverbruik van het sproeisysteem (1 registratie/dag)
• Gegevens worden minstens 12 maanden bijgehouden.

Deze maatregel resulteert in 77% reductie van de ammoniakemissies.

Loopvloer

• De totale met mest besmeurde vloeroppervlakte mag maximaal 5,5 m² per koe bedragen (berekend als totale roosteroppervlakte gedeeld door het aantal vergunde dierplaatsen).
• Maximaal 5% van het met mest besmeurde vloeroppervlak mag worden uitgezonderd van de vloeruitvoeringsvoorwaarde en moet 2x/dag handmatig gereinigd worden.

Mestkelder en mestafvoer

• De mestkelder mag niet verbonden zijn met andere kelders zonder dichte afdekking.
• Voor de goede werking van het systeem moet er minimaal 0,3 m vrije ruimte zijn tussen de onderzijde van de vloer en de mest.
  • Praktisch: bij een vloerbalk van 40 cm hoog moet naast deze hoogte ook minimaal 30 cm vrije ruimte boven de mest worden voorzien.
  • De mestkelder mag niet volledig gevuld worden zodat voldoende vrije ruimte behouden blijft.
• Er is minimaal één losplaats voor de mestverzamelrobot voorzien die luchtdicht afsluitbaar is om emissies te voorkomen (bv. brievenbusafsluiting of rubberflappen).

Mestverzamelrobot

• De oppervlakte van de loopvloer moet goed gereinigd zijn (na passage van de robot is de mest verwijderd van de vloer).
• Capaciteit van het watersproeisysteem is ± 3L water/minuut.
• Per 24u wordt minimaal 3 L water/m² schoongemaakte vloer gesproeid.
• Minimaal 12x reinigen/dag.
• Routes moeten zo ingesteld worden dat de mest gemiddeld iedere 2u van de vloer verwijderd wordt.
• De mest in de loopgang direct achter het voederhek (2,2 – 2,4 m achter het voederhek) dient iedere 8u verwijderd te worden.
• In de nacht mag de mestverzamelrobot maximaal 4 uur aaneengesloten stilstaan om de accu op te laden.
• Wanneer gebruik van de wachtruimte beperkt is tot vaste melktijden volstaat het om de vloer van de wachtruimte te reinigen na elk gebruik.
• Mestverzamelrobot reinigt minstens 95% van het met mest besmeurd oppervlak van de stal.
• Plaatsen waar de robot niet kan komen moeten 2x per dag handmatig gereinigd worden waarbij aanwezige mest wordt verwijderd.

Gedeeltelijke stalluchtafzuiging met luchtwassysteem

• Alle lucht uit de mestkelder verlaat de stal via de kelderafzuigunit.
• Debiet luchtwassysteem: 30 m³ lucht/uur/m² met mest besmeurd vloeroppervlak.
• Mestkelder heeft een onderdruk van minstens 25 Pa.
• Onderdruk moet minstens op 2 plaatsen gemeten worden via continue meting en logging van de gegevens (minstens 5 jaar bijhouden).
• Elektronische monitoring – 1/uur geregistreerd en automatisch bezorgd aan de overheid/mestbank.
  • Alarm wanneer op te volgen parameters overschreden worden zodat actie ondernomen kan worden.

Voordelen:

• Modulair stalsysteem dat in veel bestaande en nieuwe stallen kan worden geïntegreerd. De toepasbaarheid is echter afhankelijk van de staluitvoering. Zo is het systeem niet geschikt voor stallen met een dichte vloer en zijn onder meer natuurlijke ventilatie en een geschikte ligboxvulling vereist (bij stro moet de strooilengte beperkt blijven om verstopping van de collector te voorkomen).
• Hergebruik van waardevolle mest (Organische stikstof en fosfaat) en uit urine (minerale stikstof en kalium).
• Zet emissies om in vloeibare meststof.

Nadelen:

• Door zijn afmetingen kan de mestverzamelrobot de selectiegangen en sommige hoeken van de stal niet bereiken. De mest op deze plaatsen moet daarom tweemaal per dag handmatig worden verzameld en naar de voorziene losplaatsen worden afgevoerd. Het bijeenvegen van de mest in hopen voor de mestverzamelrobot is in de praktijk niet haalbaar door de hoeveelheid mest.

Praktijktip van Lely: 

Voorzie de dumpplaats(en) van de mestcollector niet ter hoogte van de melkrobots of andere plaatsen waar koeien regelmatig wachten. De collector rijdt deze locaties frequent aan om te lossen, waardoor de koeienstroom onnodig kan worden verstoord.

Bijkomende informatie wordt opgevraagd.

• Een verminderde blootstelling aan schadelijke gassen kan bijdragen aan minder luchtwegproblemen.
• Schonere vloeren dragen bij aan een betere klauwgezondheid en uiergezondheid.
• Schonere vloeren dragen bij aan een betere beloopbaarheid en dus ook betere tochtdetectie.

Er wordt een logboek bijgehouden door de exploitant waarin wordt aangetekend wanneer en door wie de controle en het onderhoud van de mestverzamelrobot met watersproeisysteem, de separatiestrips met urineafvoeropeningen in de roosterspleten en de afdichtvoorzieningen in de losplaats heeft plaatsgevonden.

Bijhouden van onderhoudscontract en facturen van onderhoud voor minstens 5 jaar.

Lely

Niet op de fiche? Neem contact op met info@veekompas.vlaanderen.be

Er zijn geen combinaties met andere maatregelen mogelijk.

Foto’s

Afbeelding 1: Roostervloer voorzien van separatiestrips met urineafvoergaatjes in de roosterspleten (eigen beeldmateriaal).

Afbeelding 2: Praktijkvoorbeeld van roostervloer voorzien van separatiestrips met urineafvoergaatjes in de roosterspeten (eigen beeldmateriaal).

Afbeelding 3: Luchtwassysteem (eigen beeldmateriaal).

Afbeelding 4: Praktijkvoorbeeld van roostervloer voorzien van separatiestrips met urinevoergaatjes in de roosterspleten (eigen beeldmateriaal).

Afbeelding 5: Separatiestrips met urineafvoergaatjes (eigen beeldmateriaal).

Afbeelding 6: Silo voor opslag van spuitwater (eigen beeldmateriaal).